چرا برای امام حسین(ع) اربعین برگزار می‌شود، در حالی که مقام پیامبر بالاتر از او است و برای او اربعین نمی‌گیرند؟

هيچ مسلماني چه شيعه و چه سني شك و ترديد ندارد كه بالاترين انسان در عالم وجود رسول اللَّه(ص) مي‏باشد و هيچ يك از شخصيتهاي بزرگ و حتي انبيا و اوصيا آنان و نيز اهل بيت عصمت به درجه و مقام آن حضرت نمي‏رسند ؛ البته در بسياري از ويژگيها، اهل بيت رسول خدا(ص) همپا و همطراز ايشان هستند ولي در مجموع، آن حضرت از اهل بيت خود برتر و داراي مقامي والاتر است.

 اما اينكه چرا به خاطر وفات رسول خدا(ص) يك روز تعطيل رسمي است و براي شهادت امام حسين(ع) دو روز، اين مساله قراردادي اجتماعي است ضمن آن كه بايد توجه شود كه در روايات اشاره‏اي به تعطيل رسمي نشده است بلكه تنها بزرگداشت شعاير الهي مورد تأكيد قرار گرفته است و بحث تعطيل رسمي پديده‏اي نو ظهور در ميان كشورهاي جهان است و بي گمان اگر در سالروز وفات رسول خدا(ص) و اهل بيت مطهر ايشان، مراسمي اجرا گردد از مصاديق بارز بزرگداشت شعاير الهي است. بنابراين حتي مي‏توان بدون تعطيل كردن ادارات دولتي و مراكز آموزشي به احيا و بزرگداشت شعاير الهي و مراسم مذهبي پرداخت ولي براي تسهيل در انجام اين امر، مراكز دولتي و غير دولتي تعطيل مي‏شود البته بايد توجه نمود كه از آن جهت كه امام حسين(ع) در راستاي اهداف رسول خدا(ص) به شهادت رسيد، بزرگداشت ايشان، همانا بزرگداشت رسول خدا(ص) است؛ چنانكه بزرگداشت رسول خدا(ص) بزرگداشت امام حسين و اهل بيت ايشان و ساير احكام، معارف و مباني ديني است و ميان آنها هيچ تعارض و اختلافي وجود ندارد. كم يا زياد شدن تعطيلات براي عناوين مختلف هيچگاه نشانگر اهميت يك موضوع نسبت به موضوعات ديگر نيست و هر دولت و حكومتي مي‏تواند قوانيني را وضع، جعل و اعتبار كرده و بر اساس آن مشي نمايد.

 كيفيت شهادت امام حسين(ع) و عناياتي كه شخص پيامبر(ص) به وجود فرزندش حسين بن علي و چگونگي شهادت او داشته در عزاداريها بي تأثير نبوده است چنان كه اهداف مهم امام حسين(ع) در نهضت كربلا كه استمرار اسلام ناب محمدي و مبارزه بر عليه كفار و مشركان بوده، تأثير فراواني دارد.

 در هر صورت تأكيد بر عزاداري سيدالشهدا هرگز به معناي بالاتر بودن مقام امام حسين(ع) نسبت به پيامبر اكرم(ص) نيست بلكه به معناي دوستي و محبت پيامبر و آل پيامبر است كه خود آن حضرت نيز از اين روش خشنود مي‏باشد.

دلیل عزاداری در اربعین حسینی

عزاداری‌ در اربعين‌ سالار شهيدان‌ در جهان‌ تشيع‌ به‌ خاطر چند چيز است‌:

1. برپايي‌ مراسم‌ سوگواري‌ براي‌ امام‌ حسين‌ (ع‌) در مناسبت‌هاي‌ مختلف‌ دستور امامان‌ (ع‌) است‌. گريستن‌ بر ابا عبدالله‌ الحسين‌ (ع‌) ثواب‌ بسيار دارد و در روایات آمده است: فرشتگان‌، پيامبران‌، زمين‌، آسمان‌، حيوانات‌ صحرا و دريا هم‌ برای عزاي‌ امام حسين‌ (ع‌) گريسته‌اند.(1)

عزاداري‌ برای امام حسين‌ (ع‌) نشانة‌ پيوند قلبي‌ با اهل‌ بيت‌ و سيد الشهدا است‌. دستور امامان‌ بر گريستن‌ بر امام‌ حسين‌ (ع‌) بسيار است‌. حضرت‌ رضا (ع‌) به‌ ريّان‌ بن‌ شبيب‌ فرمود: «اگر بر چيزي‌ گريه‌ كني‌، بر حسين‌ بن‌ علي‌ گريه‌ كن‌، كه‌ او را همچون‌ گوسفند سر بريدند.»(2)

يكي‌ از رموز اين‌ همه‌ تأكيد بر سوگواري‌ امام‌ حسين‌ (ع‌) اين‌ است‌ كه‌ اين‌ كار يك‌ نوع‌ مبارزه‌ با ستمگران‌ بني‌ اميه‌ و بني‌ عباس‌ و طاغوتيان‌‌ است‌. در حقيقت‌ برقراري‌ عزاي حسيني‌ يك‌ جهاد مقدس‌ و احياي‌ خط‌ ائمه‌ (ع‌) و تبيين‌ مظلوميت‌ آنان‌ و اعتراض‌ به‌ ظالمان‌ و حمايت‌ از مظلومان‌، و انتقال‌ فرهنگ‌ شهادت‌ به‌ نسل‌هاي‌ آينده‌ است‌.

2. در نخستين‌ اربعين‌ شهادت‌ امام‌ حسين‌ (ع‌) جابر بن‌ عبدالله‌ انصاري‌ و عطيه‌ عوفي‌ موفق‌ به‌ زيارت‌ تربت‌ و قبر سيد الشهداء (ع‌) شدند، نيز بنا به برخي‌ نقل‌ها در اربعين‌، كاروان‌ اسراي‌ اهل‌ بيت‌ (ع‌) در بازگشت‌ از شام‌ وارد كربلا شدند و براي‌ شهداي‌ كربلا گريه‌ و عزا داري‌ نمودند بنابر اين‌ اولين‌ عزاداري‌ براي‌ سيد الشهدا در اربعين‌ شهادت‌ حضرت‌ صورت‌ گرفت‌. شيعيان‌ نيز براي‌ شركت‌ در عزاداري‌ حضرت‌ زينب‌ و اسراي‌ كربلا و احياي‌ خاطرة‌ غمبار عاشورا و تداوم‌ شور حسيني‌ همه‌ ساله‌ در اربعين‌ عزا‌داري‌ مي‌كنند.

3 ـ زيارت‌ امام‌ حسين‌ (ع‌) در روز اربعين‌ مستحب‌ است‌ و از نشانه‌هاي‌ مؤمن‌ شمرده‌ شده‌ است‌. امام‌ عسكري‌ (ع‌) فرمود: «نشانه‌هاي‌ مؤمن‌ پنج‌ چيز است‌: پنجاه‌ و يك‌ ركعت‌ نماز، زيارت‌ اربيعن‌، انگشتر به‌ دست‌ راست‌ كردن‌، پيشاني‌ به‌ خاك‌ گذاشتن‌ (در حال‌ سجده‌)، و بسم‌ الله‌ را (در نماز) بلند گفتن‌.»(3)

به‌ طور كلي‌، تاكيد و توصيه‌اي‌ كه‌ از طرف‌ ائمه‌ (ع‌) براي‌ عزا داري‌ امام‌ حسين‌ صورت‌ گرفته‌، در مورد هيچ‌ امامي‌ صورت‌ نگرفته‌ و با آن كه شهادت‌ امام‌ حسين‌ در يك‌ روز است‌، اما همان‌ طور كه‌ مي د‌انيد عزاداري‌ براي‌ او از مدت‌ها قبل‌ و پس‌ از آن‌ ادامه‌ مي‌يايد. اين‌ همه‌ براي‌ رسيدن‌ به‌ هدف‌ و درس­هايي‌ است‌ كه‌ در عاشورا بوده‌ كه‌ هدف‌ تمام‌ امامان‌ (ع‌) در آن‌ خلاصه‌ شده‌ است‌ كه‌ در قيام‌ امام‌ حسين‌ (ع‌) روشن‌تر، آشكارتر، جامع‌تر و عميق‌تر وجود يافته‌ است‌.

پی­نوشت­ها:

1 - سفينه البحار، ج1، ص 97.

2 - بحارالانوار، ج44، ص 286.

3 - جواد محدثي، فرهنگ عاشورا، ص 41.